Sutthisak Kitikhunphiwat

หลายเดือนที่ผ่านมานี้ ดิฉันได้มีโอกาสเดินทางและพบปะกับผู้คนมากหน้าหลายตา หลายจำพวก ได้พบกับผู้นำองค์กรขนาดใหญ่ที่ประสบความสำเร็จมีลูกจ้างหลายหมื่นคน ผู้นำสถาบันการศึกษาที่มีชื่อเสียงของอาเซียน ผู้นำและอดีตผู้นำทางการเมืองหลายคน และบางคนก็อายุไม่มากเลย ขณะที่ได้มีโอกาสพูดคุย ก็พยายามสังเกต เรียนรู้ และค้นหาคำตอบว่าอะไรอยู่เบื้องหลังความสำเร็จหรือความล้มเหลวของบุคคลเหล่านั้น ผู้นำหลายคนที่ได้พูดคุยด้วย ก่อให้เกิดแรงบันดาลใจ ในขณะที่ผู้นำบางคนก็นำความหดหู่ใจมาให้ในขณะพูดคุย และเนื่องจากช่วงนี้ เป็นช่วงเวลาที่มหาวิทยาลัยนเรศวร กำลังจะมีการเปลี่ยนแปลงผู้นำ ดิฉันจึงขอนำเรื่องของผู้นำและภาวะผู้นำมาพูดคุยกันในสาส์นจากคณบดีฉบับนี้ ภาวะผู้นำ (Leadership) ที่เรานำมาพูดและใช้กันบ่อยๆ เป็นกระบวนการทางอิทธิพล (Influence) ที่บุคคลนำมาใช้ โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในกลุ่มหรือองค์กร เพื่อให้สามารถนำพากลุ่มหรือองค์กรนั้นๆ ไปสู่เป้าหมายที่วางไว้ ประสบความสำเร็จตามวิสัยทัศน์และพันธกิจที่วางไว้ อิทธิพล ตามนัยนี้ จึงไม่ใช่การใช้อำนาจบังคับ ไม่ใช่การก้าวร้าวกดดันเพื่อให้ยอมจำนน และไม่ใช่การสร้างความลรำคาญจนยอมคล้อยตาม แต่มีลักษณะเป็นการยอมรับซึ่งกันและกัน (Reciprocal)  ระหว่างผู้นำกับผู้ตาม บนพื้นฐานของความเห็นชอบร่วมกัน ตามหลักเหตุและผล ที่ผ่านการคิดและวิจัยอย่างเป็นระบบ เพื่อกำหนดเป็นวิสัยทัศน์ Read more

แม้ว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศไทยในรอบห้าทศวรรษที่ผ่านมา จะสอดคล้องกับแนวคิดเรื่อง “Growth is good for poverty reduction” ดังพบว่า ประเทศไทยมีการเติบโตในอัตราร้อยละ 5-6 ต่อปี แต่เป็นที่น่าสังเกตว่า ตั้งแต่สามทศวรรษที่ผ่านมา การกระจายรายได้ มีแนวโน้มทวีความเหลื่อมล้ำเพิ่มมากขึ้นตามลำดับ ทั้งความเหลื่อมล้ำระหว่างคนรวยและคนจน และความเหลื่อมล้ำระหว่างคนในเมืองกับคนชนบท ผลงานวิจัยหลายชิ้นตัวอย่างเช่น งานของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (กอบศักดิ์ ภู่ตระกูล 2556) Moreli, Smeeding and Thomson (2015)  และ Alvaredo and Gasparini (2015) ล้วนแสดงให้เห็นว่า ความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยอยู่ในระดับเดียวกับกลุ่มประเทศละตินอเมริกา และนับวันจะทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้น จะเห็นได้ว่า ในรอบทศวรรษที่ผ่านมา รายได้และทรัพย์สินของคนไทยกระจุกตัวหนาแน่นอยู่ในกลุ่มคนที่รวยที่สุด ร้อยละ Read more

ความรุนแรงในสถาบันการศึกษา ความรุนแรง จัดเป็นปรากฏการณ์ทางสังคม เนื่องจากมีบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่ต้องตกเป็นเหยื่อ และเกิดขึ้นจากการปฏิสัมพันธ์ทางสังคมของบุคคลที่เกี่ยวข้อง ความรุนแรงจึงไม่ใช่กิจกรรม หรือปรากฏการณ์ที่แยกตัวออกมาอย่างโดดเดี่ยวจากกิจกรรมหรือปรากฏการณ์ทางสังคมอื่นๆ แต่เกี่ยวข้องสัมพันธ์กันในลักษณะที่เชื่อมโยง เป็นกระบวนการ ผ่านมิติเรื่องเวลา โดยมีมูลเหตุปัจจัย คุณลักษณะและองค์ประกอบร่วมบางประการที่นำมาสู่ความรุนแรงประเภทหนึ่งๆ  ดังนั้น การทำความเข้าใจกับมูลเหตุปัจจัย ธรรมชาติ คุณลักษณะของความรุนแรง และบริบททางสังคมที่เอื้อให้เกิดความรุนแรงนั้นๆ ขึ้น จึงมีความสำคัญ เพราะจะช่วยให้ทำให้สามารถเข้าใจได้ว่าด้วยเหตุใด ความรุนแรงนั้นๆ จึงเกิดขึ้น และเพราะเหตุใด รูปแบบของความรุนแรงบางประเภท จึงเกิดขึ้นบ่อยครั้งกว่ารูปแบบของความรุนแรงแบบอื่นๆ ในสังคมแบบนั้น ในอดีต นักสังคมศาสตร์จำนวนไม่น้อยเสนอว่า บุคคลจะให้ความหมาย ตีความปรากฏการณ์ตลอดจนกิจกรรมต่างๆ ที่เกิดขึ้น ตามประสบการณ์ และการรับรู้ที่บุคคลได้รับมาจากการขัดเกลาทางสังคม ตลอดจนการเรียนรู้จากวัฒนธรรมที่ตนเองเป็นสมาชิกอยู่ ดังนั้น องค์ประกอบสำคัญของความรุนแรง จึงมีรากฐานมาจากขั้นตอนและกระบวนการที่บุคคล ประมวลสิ่งที่ตนเองได้พบเห็น และแสดงพฤติกรรมซึ่งเป็นความรุนแรง ดังนั้น Read more