Category: บทความสุขภาพจิต

Hate Speech บาดแผลทางใจที่คนพูดไม่เคยจำ แต่คนฟังไม่เคยลืม ชื่อบทความ: Hate Speech บาดแผลทางใจที่คนพูดไม่เคยจำ แต่คนฟังไม่เคยลืม ในโลกที่การสื่อสารเกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะบนสื่อออนไลน์ คำพูดที่ดูเหมือนไม่รุนแรงสำหรับบางคน อาจกลายเป็นบาดแผลทางใจของอีกคนได้ “Hate Speech” หรือการสื่อสารที่สร้างความเกลียดชัง ไม่ได้จำกัดเพียงคำพูด แต่รวมถึงข้อความ ภาพ วิดีโอ การล้อเลียน การใส่ร้าย หรือการโจมตีตัวตนของผู้อื่นในรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อสร้างความเจ็บปวด ลดคุณค่า และผลักผู้รับสารออกจากสังคม ผลกระทบของ Hate Speech อาจนำไปสู่ความรู้สึกไม่ปลอดภัย ความเศร้า ความโดดเดี่ยว สูญเสียความมั่นใจ และส่งผลต่อสุขภาพจิตในระยะยาว การรับมือเบื้องต้นอาจเริ่มจากการกลับไปอยู่ในพื้นที่ปลอดภัยของตนเอง เปิดใจพูดคุยกับคนที่ไว้วางใจ หาวิธีระบายความรู้สึกอย่างเหมาะสม และตระหนักว่าคำพูดของผู้อื่นไม่ได้เป็นตัวกำหนดคุณค่าของตัวเรา Hate Read more

ASMR ทางเลือกใหม่ของการคลายเครียดด้วยเสียงBinaural ในวันที่ความเครียดกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต หลายคนต่างมองหาวิธีผ่อนคลายในแบบของตนเอง และหนึ่งในทางเลือกที่ได้รับความสนใจมากขึ้นคือ “ASMR” หรือการใช้เสียงเพื่อกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกผ่อนคลายและสงบทางอารมณ์ ASMR (Autonomous Sensory Meridian Response) เป็นการตอบสนองของระบบประสาทต่อสิ่งกระตุ้นบางอย่าง โดยเฉพาะเสียง เช่น เสียงฝนตก เสียงคลื่น เสียงกระซิบ หรือเสียงในกิจกรรมประจำวัน ซึ่งช่วยให้เกิดความรู้สึกผ่อนคลาย ลดความตึงเครียด และอาจช่วยให้นอนหลับง่ายขึ้น งานศึกษาบางส่วนยังชี้ว่า ASMR อาจช่วยลดอัตราการเต้นของหัวใจ ลดความวิตกกังวล เพิ่มสมาธิ และส่งเสริมการเข้าสู่ภาวะจดจ่อ (Flow State) อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล เพราะสิ่งที่ช่วยให้บางคนรู้สึกสบายใจ อาจไม่ใช่วิธีที่เหมาะกับทุกคน ASMR จึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการดูแลสุขภาพใจและจัดการความเครียดผ่านประสบการณ์การฟังที่เรียบง่าย แต่ไม่ใช่คำตอบเดียวของการผ่อนคลาย การเลือกวิธีที่เหมาะกับตนเอง ไม่ว่าจะเป็นการฟังเสียง การพักผ่อน Read more

Toxic positive เมื่อการคิดบวกย้อนกลับมาทำร้ายตัวเอง การคิดบวกเป็นสิ่งที่ช่วยให้เรารับมือกับความเครียดและมองเห็นโอกาสในสถานการณ์ที่ยากลำบากได้ดีขึ้น แต่เมื่อการคิดบวกถูกใช้มากเกินไปจนกลายเป็นการปฏิเสธความรู้สึกด้านลบหรือพยายามฝืนให้ตนเอง “โอเค” อยู่ตลอดเวลา พฤติกรรมนี้อาจเรียกว่า “Toxic Positivity” หรือการคิดบวกแบบเป็นพิษ ซึ่งทำให้เราไม่ยอมรับความเศร้า ความผิดหวัง หรือความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นจริง ส่งผลให้เกิดความเครียดสะสม ความรู้สึกโดดเดี่ยว ความนับถือตนเองลดลง รวมถึงกระทบต่อความสัมพันธ์และการสื่อสารกับผู้อื่น การดูแลสุขภาพใจจึงไม่ใช่การผลักไสอารมณ์ด้านลบออกไป แต่คือการยอมรับว่าทุกอารมณ์ล้วนมีคุณค่าและเป็นส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิตอย่างเป็นธรรมชาติ Toxic Positivity ไม่ได้หมายถึงการห้ามคิดบวก แต่คือการเรียนรู้ที่จะอยู่กับทั้งด้านดีและด้านที่ยากของชีวิตอย่างสมดุล การเปิดพื้นที่ให้ตัวเองได้รู้สึก พูดคุยกับคนที่พร้อมรับฟังโดยไม่ตัดสิน และยอมรับว่าความทุกข์เป็นเรื่องปกติของมนุษย์ อาจเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการดูแลสุขภาพจิตที่ดีขึ้น หากต้องการทำความเข้าใจสาเหตุ ผลกระทบ และแนวทางรับมือกับการคิดบวกมากเกินไปเพิ่มเติม สามารถดาวน์โหลดไฟล์ต้นฉบับฉบับเต็มด้านล่างเพื่ออ่านรายละเอียดต่อได้ Download

“Trauma Healing” เรื่องเล่าที่ไม่ได้มีไว้เศร้าอีกต่อไป ในแต่ละวัน เราทุกคนต่างต้องเผชิญกับเรื่องราวและประสบการณ์ที่แตกต่างกัน แม้บางเหตุการณ์จะคล้ายคลึงกัน แต่การรับมือและผลกระทบที่เกิดขึ้นกับแต่ละคนย่อมไม่เหมือนกัน เรื่องบางเรื่องอาจกลายเป็นเพียงความทรงจำที่ผ่านไป แต่บางเรื่องกลับยังคงอยู่และทิ้งร่องรอยไว้ในใจ ซึ่งอาจพัฒนาเป็น “บาดแผลทางใจ (Trauma)” ได้ บาดแผลทางใจคือการตอบสนองทางอารมณ์ต่อเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนอย่างรุนแรง ส่งผลต่อทั้งความคิด อารมณ์ พฤติกรรม และร่างกาย เช่น ความคิดด้านลบ ความวิตกกังวล ฝันร้าย การหลีกเลี่ยงผู้คน การนอนไม่หลับ หรือเกิดภาพย้อนเหตุการณ์ (flashbacks) จากสิ่งกระตุ้นบางอย่าง การเยียวยาบาดแผลทางใจจึงไม่ใช่การลืมหรือกดความรู้สึก แต่คือการค่อย ๆ กลับมาสร้างความมั่นคงให้กับตนเอง เรียนรู้ที่จะเผชิญกับสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างปลอดภัย และยอมรับว่าเหตุการณ์นั้นเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต โดยอาจได้รับการสนับสนุนจากคนรอบข้างหรือผู้เชี่ยวชาญตามความเหมาะสม Trauma Healing หรือการเยียวยาบาดแผลทางใจ เป็นกระบวนการที่ต้องอาศัยเวลา ความเข้าใจ และการดูแลตนเองอย่างเหมาะสม Read more

“People Pleaser” ยิ่งตามใจ ยิ่งไร้ตัวตน การเป็นที่ยอมรับจากครอบครัว เพื่อน หรือคนรอบข้างเป็นความต้องการตามธรรมชาติของมนุษย์ แต่หากการพยายามทำให้ผู้อื่นพึงพอใจมากเกินไปจนละเลยความรู้สึกและความต้องการของตนเอง อาจเข้าข่ายพฤติกรรมที่เรียกว่า “People-Pleasing” หรือการเอาใจผู้อื่นเพื่อให้ได้รับการยอมรับอยู่เสมอ งานศึกษาพบว่าผู้ที่มีลักษณะดังกล่าวมักเผชิญความกดดันทางอารมณ์ ความเครียด และความไม่มั่นใจในการตัดสินใจของตนเอง เพราะไม่กล้าปฏิเสธหรือแสดงความรู้สึกที่แท้จริง พฤติกรรมนี้มักมีรากฐานมาจากการเลี้ยงดูในวัยเด็ก การเติบโตภายใต้ความคาดหวังสูง หรือการไม่ได้รับโอกาสในการตัดสินใจด้วยตนเอง ส่งผลให้ขาดความมั่นใจและต้องการการยอมรับจากผู้อื่นอยู่เสมอ สัญญาณที่พบบ่อย ได้แก่ ปฏิเสธคนอื่นไม่เป็น ไม่กล้าแสดงความคิดเห็น ขอโทษบ่อย เห็นด้วยกับผู้อื่นทั้งที่ไม่ตรงกับความรู้สึกของตนเอง และรู้สึกว่าต้องได้รับคำชื่นชมจึงจะมีคุณค่า หากปล่อยไว้ อาจส่งผลต่อสุขภาพกายและใจ เช่น ความเหนื่อยล้าสะสม ความสัมพันธ์ที่ไม่สมดุล ความเครียด ความรู้สึกไร้คุณค่า หรือพัฒนาไปสู่ภาวะซึมเศร้าได้ การดูแลตนเองจึงเริ่มต้นจากการยอมรับความรู้สึกของตนเอง ฝึกสื่อสารอย่างตรงไปตรงมา ตั้งขอบเขตที่เหมาะสม และเรียนรู้ที่จะพูดคำว่า “ไม่” กับสิ่งที่ไม่สอดคล้องกับความต้องการของตนเอง Read more

“Chronic stress” ภาวะเครียดเรื้อรังจากโควิด 19 ภาวะความเครียดเรื้อรังในช่วงสถานการณ์โควิด-19 ประเทศไทยเผชิญการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563 ซึ่งส่งผลกระทบทั้งด้านร่างกาย สังคม และสุขภาพจิต นอกจากความเสี่ยงต่อการติดเชื้อแล้ว การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต การรับข่าวสารจำนวนมาก และความไม่แน่นอนในสถานการณ์ ยังส่งผลให้หลายคนเกิดความเครียด ความวิตกกังวล และนำไปสู่ภาวะความเครียดเรื้อรัง (กรมสุขภาพจิต, 2564) ภาวะความเครียดเรื้อรัง (Chronic Stress) คือ ภาวะที่ร่างกายและจิตใจเผชิญความเครียดต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน จนไม่สามารถปรับตัวหรือฟื้นคืนสู่ภาวะปกติได้ ส่งผลให้เกิดการสะสมของความเครียดจากการทำงาน ความสัมพันธ์ ความกดดัน และการใช้ชีวิตประจำวัน (ยรรยงค์ อิ่มสุวรรณ, 2560) ความเครียดเรื้อรังอาจส่งผลกระทบต่อหลายระบบของร่างกาย เช่น เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ ปัญหาการนอน ภาวะวิตกกังวล Read more

Art as a mirror : ศิลปะกับการสะท้อนตัวตน ศิลปะไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมเพื่อความสวยงามหรือความเพลิดเพลินเท่านั้น แต่ยังเป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยสะท้อนความคิด ความรู้สึก และตัวตนภายในของมนุษย์ได้อย่างลึกซึ้ง แนวคิดทางจิตวิทยามองว่าผลงานศิลปะสามารถเป็นพื้นที่ให้เราได้แสดงออกถึงอารมณ์ ความปรารถนา และประสบการณ์ที่อาจไม่สามารถสื่อสารออกมาเป็นคำพูดได้ การสร้างสรรค์งานศิลปะจึงเปรียบเสมือนการเปิดโอกาสให้ได้สำรวจตนเอง เข้าใจอารมณ์ ความต้องการ และมุมมองที่มีต่อโลกมากขึ้น อีกทั้งยังมีบทบาทสำคัญในกระบวนการดูแลสุขภาพจิตและการพัฒนาตนเอง เพราะช่วยส่งเสริมสมาธิ ความผ่อนคลาย ความคิดสร้างสรรค์ และการตระหนักรู้ในตนเอง (Self-awareness) ซึ่งนำไปสู่การเข้าใจตนเองและผู้อื่นได้ดียิ่งขึ้น Art as a Mirror หรือ “ศิลปะกับการสะท้อนตัวตน” ชวนให้เราเห็นว่า งานศิลปะทุกชิ้นอาจกำลังบอกเล่าเรื่องราวบางอย่างของผู้สร้าง ไม่ว่าจะเป็นความรู้สึก ความทรงจำ หรือมุมมองที่ซ่อนอยู่ภายใน แม้ไม่จำเป็นต้องมีทักษะด้านศิลปะ การวาดภาพหรือสร้างสรรค์ผลงานอย่างอิสระก็สามารถเป็นจุดเริ่มต้นของการทำความรู้จักตนเองได้ หากต้องการศึกษาแนวคิด ตัวอย่าง และรายละเอียดเกี่ยวกับการใช้ศิลปะเพื่อสะท้อนตัวตนเพิ่มเติม Read more

Photo by Callum Skelton on Unsplash ความรู้สึกด้านลบ(ที่มีต่อผู้อื่น) สยบอย่างไร? คุณเคยรู้สึกไม่ดีกับเพื่อน เจ้านาย ครูอาจารย์ หรือแม้แต่คนในครอบครัวบ้างไหม อาจเป็นเพราะนิสัยบางอย่างทำให้เราโกรธ รำคาญ หรือรู้สึกอิจฉา จนทำให้บางครั้งส่งผลต่องานหรือความสัมพันธ์ วันนี้เราจะมาทำความรู้จักความรู้สึกเหล่านี้และร่วมกันค้นหาว่าจะมีวิธีเอาชนะหรือสยบมันให้อยู่หมัดหรือไม่           ก่อนอื่นมาทำความรู้จักคำว่า “ความรู้สึกด้านลบ” กันก่อน เมื่อพูดถึงคำว่าความรู้สึก ในทางจิตวิทยาสิ่งที่ควบคู่กันมานั่นคือ “อารมณ์” อารมณ์เป็นพื้นฐานของความรู้สึก ฉะนั้นบทความนี้จะพูดถึงอารมณ์และความรู้สึกควบคู่กันไป อ้างตามทฤษฎีของ Robert Plutchik มีอารมณ์พื้นฐานแปดประการ ได้แก่ สุข ไว้วางใจ กลัว ประหลาดใจ เศร้า คาดหวัง โกรธ และรังเกียจ ซึ่งอารมณ์และความรู้สึกด้านลบที่อาจเกิดขึ้นต่อผู้อื่นอ้างอิงจากอารมณ์พื้นฐาน Read more